به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سارال خبر؛ روز جهانی گردشگری، تنها مناسبتی برای یادآوری اهمیت سفر و معرفی جاذبههای طبیعی و تاریخی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی در این پرسش اساسی که چگونه میتوان ظرفیتهای گردشگری را به ارزش اقتصادی، اشتغال پایدار و توسعه متوازن تبدیل کرد.
در بسیاری از مناطق، گردشگری دیگر یک فعالیت حاشیهای در اقتصاد محسوب نمیشود، بلکه بهعنوان بخشی از زنجیره تولید ثروت، ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد جوامع محلی مورد توجه قرار گرفته است.
استان کردستان نیز با برخورداری از طبیعت کوهستانی، چشماندازهای منحصربهفرد، میراث تاریخی و فرهنگی، آیینها، موسیقی، صنایعدستی و تنوع زیستمحیطی، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری برخوردار است.
اما مسئله اصلی، صرفاً تعداد جاذبهها نیست؛ پرسش مهمتر این است که چه میزان از این ظرفیتها به «محصول گردشگری» تبدیل شده و چه سهمی از منافع اقتصادی حاصل از حضور گردشگران در نهایت به جامعه محلی میرسد.
کردستان؛ وقتی جاذبه بهتنهایی کافی نیست
یکی از چالشهای مهم در مسیر توسعه گردشگری، فاصله میان «داشتن جاذبه» و «داشتن مقصد گردشگری» است، یک منطقه ممکن است از طبیعت زیبا، آثار تاریخی و ظرفیتهای فرهنگی فراوان برخوردار باشد، اما تا زمانی که زیرساخت، خدمات، دسترسی، تبلیغات، اقامت و برنامه مشخص برای حضور گردشگر نداشته باشد، این ظرفیتها الزاماً به درآمد و اشتغال تبدیل نخواهند شد.
کردستان از این منظر، نیازمند عبور از رویکرد جاذبهمحور و حرکت به سمت مدیریت مقصد گردشگری است، گردشگر باید بتواند یک تجربه کامل و منسجم دریافت کند؛ از مسیر دسترسی و اقامت گرفته تا غذا، صنایعدستی، راهنمای گردشگری، برنامههای فرهنگی و امکان خرید محصولات محلی.
این نگاه میتواند گردشگری را از یک فعالیت مقطعی و فصلی به اقتصادی مستمر تبدیل کند. در چنین شرایطی، ورود گردشگر تنها برای هتل و رستوران درآمد ایجاد نمیکند؛ بلکه راننده، فروشنده، تولیدکننده صنایعدستی، کشاورز، دامدار، نانوای محلی، فعال حوزه خدمات و حتی تولیدکننده محتوای دیجیتال نیز میتوانند در این زنجیره اقتصادی سهم داشته باشند.
بنابراین، توسعه گردشگری کردستان بیش از آنکه به افزایش صرفِ تعداد گردشگران وابسته باشد، به افزایش ارزش اقتصادی هر سفر و ماندگاری بیشتر گردشگر در مقصد وابسته است.
دیواندره؛ سرمایه طبیعی و تاریخی در انتظار تبدیلشدن به فرصت اقتصادی
در این میان، شهرستان دیواندره مجموعهای از ظرفیتهای طبیعی و تاریخی را در اختیار دارد که میتواند جایگاه آن را در نقشه گردشگری استان تقویت کند.
طبیعت کوهستانی، منطقه سارال، چهلچشمه، چشمهها و چشماندازهای طبیعی، در کنار ظرفیتهای تاریخی همچون غار ـ معبد کرفتو، امکان شکلگیری گونههای متنوعی از گردشگری را فراهم کرده است.
مزیت دیواندره در این است که ظرفیتهای آن محدود به یک نوع گردشگری نیست. طبیعتگردی، گردشگری روستایی، بومگردی، گردشگری تاریخی و فرهنگی و گردشگری ماجراجویانه میتوانند در کنار یکدیگر سبد متنوعی از محصولات گردشگری شهرستان ایجاد کنند.
منطقه سارال، برای نمونه، تنها یک چشمانداز طبیعی نیست؛ بلکه میتواند بستری برای توسعه اقامتگاههای بومگردی، معرفی فرهنگ و زندگی جوامع محلی، عرضه محصولات روستایی و ایجاد مسیرهای طبیعتگردی باشد. چهلچشمه نیز با ویژگیهای طبیعی خود ظرفیتهایی برای گردشگری کوهستان و طبیعتگردی دارد.
از این منظر، توسعه گردشگری دیواندره باید بر افزایش ماندگاری گردشگر و تکمیل زنجیره خدمات متمرکز شود. ایجاد و تقویت اقامتگاههای بومگردی، بهبود دسترسی به جاذبهها، توسعه زیرساختهای خدماتی، آموزش راهنمایان محلی، معرفی حرفهای ظرفیتهای شهرستان در فضای مجازی و حمایت از سرمایهگذاران بخش خصوصی، بخشی از این زنجیره است.
در کنار این موارد، مشارکت جامعه محلی اهمیت اساسی دارد. مردم منطقه نباید صرفاً مخاطب برنامههای گردشگری باشند؛ بلکه باید به یکی از بازیگران اصلی آن تبدیل شوند. زمانی که روستایی بتواند از طریق اقامتگاه بومگردی، فروش محصول محلی، صنایعدستی یا ارائه خدمات گردشگری درآمد کسب کند، گردشگری از یک فعالیت بیرونی به بخشی از اقتصاد واقعی منطقه تبدیل خواهد شد.
البته توسعه گردشگری بدون حفاظت از منابع طبیعی و میراث تاریخی، پایدار نخواهد بود. جاذبهای که در اثر بهرهبرداری نادرست آسیب ببیند، در بلندمدت خود به مانعی برای گردشگری تبدیل میشود.
بنابراین حفاظت از محیطزیست، مدیریت ظرفیت بازدید، صیانت از آثار تاریخی و رعایت اصول توسعه پایدار باید همزمان با سرمایهگذاری و معرفی جاذبهها مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت روز جهانی گردشگری را میتوان فرصتی برای تغییر یک نگاه دانست؛ اینکه دیواندره را نه صرفاً شهرستانی دارای جاذبههای طبیعی و تاریخی، بلکه مقصدی با ظرفیت ایجاد ارزش اقتصادی ببینیم.
سرمایه اصلی دیواندره تنها در کوهها، چشمهها، مراتع و آثار تاریخی آن خلاصه نمیشود؛ سرمایه واقعی زمانی شکل میگیرد که این داشتهها به تجربهای جذاب برای گردشگر و فرصتی اقتصادی برای مردم تبدیل شوند.
اگر برنامهریزی، زیرساخت، سرمایهگذاری، معرفی حرفهای و مشارکت جامعه محلی در کنار یکدیگر قرار گیرند، گردشگری میتواند یکی از مسیرهای تنوعبخشی به اقتصاد شهرستان باشد؛ مسیری که در آن توسعه اقتصادی، حفظ میراث طبیعی و تاریخی و ارتقای کیفیت زندگی مردم محلی در یک جهت قرار میگیرند.
دیواندره ظرفیت آن را دارد که گردشگری را از یک فرصت بالقوه به بخشی از اقتصاد واقعی خود تبدیل کند؛ اما این مسیر، بیش از آنکه به شعار نیاز داشته باشد، به برنامه، سرمایهگذاری، مدیریت مقصد و استمرار در اجرا نیازمند است.
انتهای خبر/
