به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سارال خبر؛ در سرزمینی که جهل، تعصب و خشونت بر بخشهایی از مناسبات اجتماعی سایه افکنده بود، طلوع خورشید بعثت و ظهور پیامبر اکرم(ص) تنها یک تحول دینی نبود؛ بلکه آغاز یک انقلاب عمیق انسانی و اجتماعی بود.
در بخشی از جامعه جاهلی، دختر داشتن مایه ننگ تلقی میشد و قرآن کریم از زندهبهگور کردن دختران به عنوان یکی از جلوههای تلخ آن دوران یاد میکند؛ انسانی که پیش از آنکه فرصت زندگی پیدا کند، قربانی باورهای غلط و تعصبات جاهلی میشد.
در چنین فضایی، پیامبر رحمت(ص) آمد تا معیار ارزش انسان را از جنسیت، ثروت، قبیله و جایگاه اجتماعی جدا کند و کرامت انسانی را به عنوان اصلی بنیادین در جامعه اسلامی مطرح سازد.
با ظهور اسلام، نگاه تحقیرآمیز به دختر و زن به چالش کشیده شد و زن به عنوان انسانی دارای کرامت، شخصیت، حق و مسئولیت، جایگاهی تازه در جامعه پیدا کرد.
پیامبر اکرم(ص) در رفتار و گفتار خود نیز این نگاه را به نمایش گذاشت و محبت، احترام و تکریم دخترش حضرت فاطمه زهرا(س)، به یکی از روشنترین جلوههای این فرهنگ جدید تبدیل شد.
این تحول را باید یکی از مهمترین ابعاد رسالت پیامبر اسلام(ص) دانست؛ چراکه رسالت آن حضرت تنها دعوت به توحید نبود، بلکه اصلاح مناسبات انسانی و اجتماعی نیز بخش مهمی از آن را تشکیل میداد.
پیامبر(ص) جامعهای را بنا نهاد که در آن ارزش انسان، به تقوا و فضیلت او وابسته باشد، نه به جنسیت، قومیت یا ثروت. از همین رو، سیره نبوی را میتوان الگویی برای بازگرداندن کرامت به انسان و مقابله با تبعیض و تحقیر دانست.
امروز، بیش از چهارده قرن پس از آن تحول بزرگ، بازخوانی این بخش از سیره پیامبر(ص) همچنان اهمیت دارد، جهان معاصر اگرچه از نظر علمی و فناورانه پیشرفتهای چشمگیری داشته، اما هنوز با اشکال مختلف تبعیض، خشونت، تحقیر و نقض کرامت انسانی روبهروست.
از این منظر پیام ۱۷ ربیعالاول صرفاً متعلق به گذشته نیست؛ بلکه میتواند پاسخی برای بخشی از نیازهای اخلاقی و اجتماعی انسان امروز باشد.
همزمانی ولادت پیامبر اکرم(ص) با میلاد باسعادت امام جعفر صادق(ع)، بر اهمیت این روز میافزاید، امام صادق(ع) در دورهای حساس از تاریخ اسلام نقش برجستهای در گسترش دانش، تبیین معارف دینی و تربیت شاگردان ایفا کرد، مکتب ایشان نشان داد که دین و دانش در تقابل با یکدیگر نیستند، بلکه جامعه دینی برای پیشرفت، بیش از هر چیز به علم، اندیشه، گفتوگو و عقلانیت نیازمند است.
از سوی دیگر، ۱۷ ربیعالاول میتواند نقطهای برای تأکید دوباره بر وحدت مسلمانان باشد، پیامبر اکرم(ص) شخصیت مشترک همه مسلمانان است و محبت به آن حضرت، ظرفیت بزرگی برای نزدیکتر شدن دلها و کاهش فاصلهها دارد.
در شرایطی که اختلافات مذهبی گاه دستمایه جریانهای افراطی و سیاسی قرار میگیرد، بازگشت به مشترکات اسلامی ضرورتی انکارناپذیر است.
بزرگداشت میلاد پیامبر(ص) و امام صادق(ع) زمانی میتواند از سطح یک مراسم مناسبتی فراتر رود که جامعه، پیام این دو میلاد را در زندگی واقعی خود جاری کند؛ پیام کرامت انسان، احترام به زن و دختر، علمآموزی، عدالت، اخلاق و همزیستی.
۱۷ ربیعالاول در حقیقت یادآور روزی است که پیامبر رحمت، جامعهای را به سوی انسانیت فراخواند؛ جامعهای که در آن دختر، به جای آنکه مایه ننگ باشد، صاحب کرامت و منزلت است؛ دانش، به جای جهل مینشیند و اخلاق، جایگزین خشونت و تعصب میشود. این همان میراثی است که امروز نیز میتواند چراغ راه جامعه اسلامی و بشریت باشد.
یادداشت طاهره جلوخانی فعال رسانه
