به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سارال خبر؛ نامگذاری ۱۴ مرداد به عنوان «روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی» تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور یکی از مهمترین اصول اندیشه اسلامی، یعنی کرامت ذاتی انسان است.
در جهان امروز که حقوق بشر به یکی از پرکاربردترین مفاهیم در ادبیات سیاسی و روابط بینالملل تبدیل شده، بازخوانی مبانی این مفهوم از منظر اسلام میتواند زمینهساز گفتوگویی عمیقتر درباره عدالت، آزادی و مسئولیت اجتماعی باشد.
در اندیشه اسلامی، انسان صرفنظر از نژاد، قومیت، زبان، مذهب و جایگاه اجتماعی، دارای کرامتی خدادادی است، این کرامت، مبنای بسیاری از حقوق و تکالیف فردی و اجتماعی به شمار میرود و بر همین اساس، حفظ جان، مال، آبرو و آزادیهای مشروع انسانها از جایگاهی ویژه برخوردار است.
در این نگاه، حقوق بشر تنها مجموعهای از مطالبات فردی نیست، بلکه با مسئولیتپذیری، اخلاق، عدالت و رعایت حقوق دیگران معنا پیدا میکند.
در مقابل، تجربه چند دهه اخیر نشان داده است که مفهوم حقوق بشر در عرصه بینالمللی، گاه از مسیر اصلی خود فاصله گرفته و در برخی موارد به ابزاری برای اعمال فشارهای سیاسی یا توجیه رفتارهای دوگانه تبدیل شده است.
برخوردهای متفاوت با بحرانهای انسانی در نقاط مختلف جهان، واکنشهای نامتوازن نسبت به نقض حقوق ملتها و سکوت در برابر برخی فجایع انسانی، این پرسش را در افکار عمومی ایجاد کرده است که آیا معیارهای حقوق بشر برای همه کشورها به یک شکل اجرا میشود یا منافع سیاسی در نحوه تفسیر و اجرای آن نقش تعیینکننده دارد.
بدون تردید، دفاع از حقوق انسان زمانی معتبر خواهد بود که بدون تبعیض، فارغ از ملاحظات سیاسی و برای همه ملتها به یک اندازه مورد توجه قرار گیرد. هرگونه استاندارد دوگانه، نهتنها اعتبار نهادهای مدعی حمایت از حقوق بشر را کاهش میدهد، بلکه اعتماد افکار عمومی را نیز خدشهدار میکند.
در چنین شرایطی، روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی فرصتی برای تأکید بر ارزشهایی است که میتواند زمینهساز همگرایی ملتها باشد.
احترام به کرامت انسان، مقابله با تبعیض، حمایت از عدالت، گفتوگو به جای خشونت و دفاع از حقوق ملتها، اصولی هستند که تحقق آنها نیازمند همکاری دولتها، نهادهای بینالمللی، رسانهها و جامعه مدنی است.
از سوی دیگر، تحقق کرامت انسانی تنها به روابط بینالملل محدود نمیشود. رعایت حقوق شهروندی، اجرای عدالت، شفافیت، قانونمداری، مبارزه با فساد، تقویت سرمایه اجتماعی و فراهم کردن زمینه مشارکت مردم در تصمیمگیریها، از مهمترین الزامات پاسداشت کرامت انسان در هر جامعهای به شمار میرود.
هر اندازه این اصول در عرصه داخلی تقویت شود، اعتماد عمومی نیز افزایش یافته و جامعه در مسیر توسعه پایدار گامهای مؤثرتری برخواهد داشت.
امروز بیش از هر زمان دیگری، جهان نیازمند بازگشت به ارزشهای مشترک انسانی است. صلح، امنیت و توسعه پایدار، بدون احترام به کرامت انسان و اجرای عادلانه حقوق بشر دستیافتنی نخواهد بود.
روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی، فرصتی است تا بار دیگر این حقیقت یادآوری شود که دفاع از حقوق انسانها نباید به مرزهای جغرافیایی، گرایشهای سیاسی یا منافع قدرتها محدود شود.
کرامت انسان، ارزشی جهانی است و پاسداری از آن، مسئولیتی مشترک برای همه ملتها و دولتها محسوب میشود.
انتهای خبر/
