به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سارال خبر؛ پنجم شهریورماه، روز داروساز، فرصتی است برای بازخوانی جایگاه یکی از مهمترین حلقههای نظام سلامت؛ حرفهای که نقش آن بسیار فراتر از حضور در پشت پیشخوان داروخانه یا تحویل یک نسخه به بیمار است.
داروسازی در نقطه اتصال علم، صنعت، اقتصاد و سلامت قرار دارد و هر اختلال در این زنجیره، دیر یا زود خود را در زندگی بیمار نشان میدهد.
داروساز، آخرین حلقه علمی پیش از رسیدن دارو به دست بیمار است؛ اما پشت همین فرایند، شبکهای گسترده از تولید مواد اولیه، تولید دارو، واردات، تخصیص ارز، قیمتگذاری، بیمه، توزیع و نظارت قرار دارد.
بنابراین وقتی از «دارو» سخن میگوییم، در واقع از یک زنجیره بههمپیوسته صحبت میکنیم که کوچکترین اختلال در هر بخش آن میتواند دسترسی بیمار به درمان را دشوار کند.
امروز اما مسئله دارو در ایران تنها به کیفیت و دسترسی محدود نیست؛ قیمت دارو به یکی از نگرانیهای جدی خانوارها تبدیل شده است.
گزارشهای منتشرشده در ماههای اخیر از افزایش قابل توجه قیمت برخی اقلام دارویی حکایت دارد، رئیس انجمن داروسازان کشور نیز در اردیبهشت امسال از افزایش ۲۰ تا ۴۰۰ درصدی قیمت برخی داروها و همزمانی آن با کمبود شماری از داروهای بیماران خاص و صعبالعلاج خبر داده است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم برای بسیاری از بیماران، دارو یک انتخاب نیست؛ بخشی از زندگی روزمره است،بیمار مبتلا به سرطان، اماس، دیابت، بیماریهای خونی، صرع یا سایر بیماریهای مزمن نمیتواند مصرف داروی خود را با افزایش قیمت متوقف کند.
در چنین شرایطی، هر افزایش قیمت میتواند به معنای افزایش فشار اقتصادی بر خانواده و در مواردی، به خطر افتادن استمرار درمان باشد.
از سوی دیگر، افزایش قیمت دارو را نمیتوان صرفاً به عملکرد داروخانه یا شرکت دارویی نسبت داد، هزینه مواد اولیه، نرخ ارز، حملونقل، نقدینگی تولیدکنندگان، مطالبات بیمهها و سازوکار قیمتگذاری، همگی بر اقتصاد دارو اثر میگذارند.
وزیر بهداشت نیز در خردادماه، تقویت منابع بیمهها را یکی از راهکارهای مهم برای حل مسئله گرانی دارو دانسته و بر ضرورت پیشبینی ردیف بودجه مستقیم و مجزا برای تقویت بیمهها تأکید کرده است.
اینجاست که مسئله اصلی خود را نشان میدهد، گرانی دارو زمانی به بحران تبدیل میشود که افزایش قیمت از توان بیمه و درآمد خانوار جلو بزند، در چنین شرایطی حتی اگر دارو در قفسه داروخانه موجود باشد، ممکن است برای بخشی از بیماران عملاً «دسترسناپذیر» باشد.
نگرانی دیگر مسئله کمبود است، کمبود دارو علاوه بر ایجاد سرگردانی برای بیمار، زمینه فعالیت واسطهها و بازارهای غیررسمی را نیز افزایش میدهد.
گزارشهای اخیر درباره بازار دارویی ایران از چندعاملی بودن این وضعیت و نقش عواملی مانند اختلال در تأمین ارز، کمبود نقدینگی، مطالبات بیمهای، وابستگی بخشی از مواد اولیه به واردات و مشکلات توزیع سخن میگویند.
در این میان، نباید از نقش داروسازان در خط مقدم نظام سلامت غافل شد، داروسازان علاوه بر مسئولیت تخصصی، روزانه با بیمارانی مواجهاند که نگرانی آنها فقط درباره نسخه نیست؛ گاهی دغدغه اصلی این است که «آیا توان خرید داروی خود را دارم؟» پاسخ به این نگرانی، صرفاً در داروخانه شکل نمیگیرد و نیازمند سیاستگذاری دقیق در سطح کلان است.
روز داروساز میتواند به جای یک مناسبت تقویمی صرف، فرصتی برای طرح یک مطالبه جدی باشد: دارو باید در دسترس، قابل تأمین و متناسب با توان اقتصادی مردم باشد.
حمایت از تولید داخلی، تأمین پایدار مواد اولیه، پرداخت بهموقع مطالبات زنجیره دارو، تقویت بیمهها، نظارت مؤثر بر توزیع و ایجاد سازوکار شفاف برای حمایت از بیماران خاص، مجموعهای از اقداماتی است که میتواند فاصله میان «موجود بودن دارو» و «قابل دسترس بودن دارو» را کاهش دهد.
داروسازی زمانی میتواند رسالت واقعی خود را در خدمت سلامت جامعه ایفا کند که بیمار، در کنار نسخه پزشک، دغدغه تأمین هزینه دارو را نداشته باشد.
روز داروساز، بیش از آنکه فقط روز تقدیر از داروسازان باشد، فرصتی برای یادآوری یک اصل بنیادین است: دارو کالای معمولی نیست؛ دسترسی عادلانه به آن، بخشی از حق سلامت مردم است.
انتهای خبر/
